Home / اقتصادی / فارغ التحصیل باشی یا نباشی؛ بیکاری

فارغ التحصیل باشی یا نباشی؛ بیکاری

» یوکابد آذرداد؛ روزنامه‌نگار 

بر اساس نتایج طرح آمارگیری نیروی کار سال ۹۵ که بهار امسال توسط مرکز آمار ایران منتشر شد، نرخ بیکاری در سال ۱۳۹۶ با افزایش ۱.۴ درصدی، ۱۲.۴ درصد اعلام شده است. این در حالی است که رئیس مرکز آمار ایران می‌گوید که اگر تعریف نرخ بیکاری تغییر کند، ۲۲ درصد جمعیت ایران بیکار است این بدان معناست که اگر قرار باشد همه کسانی که در طول هفته کمتر از ۴۴ ساعت کار می‌کنند، بیکار محسوب شوند، نرخ بیکاری با ۱۰ درصد افزایش به ۲۲ درصد خواهد رسید. بررسی سنی جمعيت بيكاران کشور نشان می‌دهد كه بخش عمده افزايش نرخ بيكاری در سال‌های اخير، ناشی از افزايش بيكاری جمعيت جوان بوده كه بخش عمده آنها نيز جزو دانش‌آموختگان دانشگاهی هستند.

البته آمارها فقط به‌اینجا ختم نمی‌شوند؛ سیدضیا هاشمی سرپرست وزارت علوم در اجلاس سراسری مدیران دانشگاه فنی حرفه‌ای که روز سه‌شنبه ۲۸ شهریور در هتل المپیک تهران برگزار شد، اعلام کرد فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌ها ۴۰ درصد از جمعیت بیکار کشور را تشکیل می‌دهند.

طبق گزارش مجمع جهانی اقتصاد(the World Economic Forum)، ایران از نظر تعداد دانشجویانی که سالانه در رشته‌های مهندسی فارغ‌التحصیلان می‌شوند در رتبه سوم دنیا قرار دارد. اما آماری که از سرانجام این فارغ التحصیلان منتشر می شود، نشان از بحرانی مهم در زمینه بیکاری می‌دهد. بر اساس آمارها در سال 95 یک میلیون فارغ التحصیل پس از اتمام تحصیل خود بیکار بودند.

در نیمه نخست سال ۱۳۹۶ اسحاق جهانگیری معاون اول حسن روحانی رئیس جمهور ایران طی سخنانی در جلسه شورای اداری استان گیلان، بیکاری را بزرگ ترین چالش کشورعنوان کرده و خبر از نرخ بيكاری بالاتر از ۲۵ درصد در ميان جوانان تحصيل‌كرده جويای كار داده بود.

از نظر کارشناسان مهم‌ترین دلیل بیکاری فارغ التحصیلان دانشگاهی مرتبط نبودن رشته های تحصیلی، با نیازهای بازار کار است. می‌توان گفت آنچه که جوانان از دانشگاه ها می آموزند منطبق بر نیازهای روز بازار کار کشور نیست و نگاهی که شاید لازم باشد برای دوره ای پذیرش دانشجو در برخی رشته ها به دلیل اشباع بازار متوقف شود، وجود ندارد.

از سوی دیگر نرخ بیکاری فارغ التحصیلان دانشگاهی در حال حاضر ۱۸.۹ درصد است و از میان ۱۰۰ فارغ التحصیل دانشگاهی ۱۹ نفر بیکار هستند. نرخ بیکاری فارغ التحصیلان مرد ۱۲.۹ درصد و برای زنان ۳۱.۳ درصد گزارش شده است به عبارت دیگر از هر ۱۰۰ مرد فارغ التحصیل حدود ۱۳ نفر و از هر ۱۰۰ زن فارغ التحصیل بیش از ۳۱ نفر بیکار هستند. و حتی آمارها نشان می‌دهد از هر دو نفر که به دانشگاه رفته‌اند یکی هدفی نداشته و خانه‌نشین شده، میلیون‌ها نفر فقط برای مدرک درس خوانده‌اند و نرخ بیکاری زنان فارغ‌التحصیل به ۶۵.۵ درصد رسیده است.

مسئله بیکاری فارغ التحصیلان چیزی نیست که با یک یا دوسال کار «وعده‌ای» حل شود، اهمیت این مسئله تا جایی است که تمامی دولت‌ها به‌منظور جلب نظر مردم و اخذ رأی آنان، در زمان تبلیغات انتخاباتی یکی از مهم‌ترین برنامه‌ها و الویت‌های کاری خود را پرداختن به مسئله بیکاری جوانان و ایجاد اشتغال اعلام می‌کنند.

متأسفانه ضعف عملکرد، کوچک شمردن مسئله و بحرانی شدن آن، تلاش برای ارائه طرح‌های کوتاه‌مدت و ضربتی اشتغال‌زایی، تزریق منابع بانکی به برخی طرح‌ها به‌امید ایجاد اشتغال، بعضاً آمارسازی و ارائه عملکردهای غیرواقعی و باقی ماندن مسائل ریشه‌ای و تاریخی دلایل بیکاری جوانان؛ نه‌تنها معضل بیکاری حل نشده بلکه این مسئله جلوه‌های جدید و زوایای تازه‌ای همچون بحران بیکاری در بین فارغ التحصیلان را از خود نشان می‌دهد.